Zakon o bezbednosti saobraćaja na putevima (ZOBS) jasno propisuje da sva deca ispod 135 cm visine ili mlađa od 12 godina moraju biti vezana u odgovarajućem auto-sedištu. Prekršaj ove obaveze povlači ozbiljne novčane kazne, kaznene poene, pa čak i zatvorsku kaznu u najtežim slučajevima.
Zakonska obaveza — ko mora imati auto-sedište?
ZOBS definiše obavezu korišćenja auto-sedišta na osnovu dva kriterijuma: visine i uzrasta. Dete mora biti u odgovarajućem sedištu ako je:
- Ispod 135 cm visine — bez obzira na uzrast
- Mlađe od 12 godina — bez obzira na visinu
Oba uslova moraju biti ispunjena da bi dete smelo da se vozi samo sa pojasom. Dakle, dete od 11 godina koje je više od 135 cm i dalje mora da koristi sedište.
Kazne za prevoz deteta bez sedišta
Kazne variraju u zavisnosti od načina na koji je dete prevozeno:
- Bez auto-sedišta (fiksna kazna): 5.000 RSD — kada je dete u vozilu ali bez odgovarajućeg sedišta, vezano samo pojasom za odrasle
- Dete u krilu putnika: 20.000–40.000 RSD — izuzetno opasna praksa jer pojasem vezani odrasli može da povredi dete svojom težinom pri sudaru
- Dete na nepredviđenom mestu u vozilu: 100.000–120.000 RSD — npr. u gepeku, prtljažnom prostoru kombija, ili u tovarnom delu vozila
Bonus kazneni poeni za prekršaje sa decom
Prema članu 336, stav 4 ZOBS-a, za svaki prekršaj u kojem se u vozilu nalazi dete mlađe od 12 godina, vozaču se automatski dodaju 2 bonus kaznena poena, pored redovnih poena za konkretan prekršaj.
Ovo znači da i relativno blagi prekršaji mogu brzo da akumuliraju poene. Proverite koliko poena već imate na našoj stranici o kaznenim poenima.
Grupe auto-sedišta prema težini deteta
Zakon zahteva da sedište bude "odgovarajuće", što znači da mora odgovarati tezini i uzrastu deteta. Postoji 5 grupa:
- Grupa 0: do 10 kg — kolevka za novorođenčad, uvek okrenuta unazad
- Grupa 0+: do 13 kg — nosiljka/ljuljaška, takođe okrenuta unazad
- Grupa I: 9–18 kg — sedište sa sopstvenim pojasem, može biti okrenuto napred ili nazad
- Grupa II: 15–25 kg — sedište sa naslonom i vodiljkama za pojas vozila
- Grupa III: 22–36 kg — booster sedište (podizač) koji koristi pojas vozila
Dete ispod 3 godine u prednjem sedištu
Dete mlađe od 3 godine sme da se vozi u prednjem sedištu isključivo pod sledećim uslovima:
- Sedište mora biti okrenuto unazad (rear-facing)
- Prednji airbag na strani suvozača mora biti isključen
- Sedište mora odgovarati grupi za tezinu deteta
Upozorenje
Aktiviran airbag može biti smrtonosan za dete u rear-facing sedištu. Ako ne možete da isključite airbag, dete MORA biti na zadnjem sedištu.
Izuzetak za taksi vozila
Taksi vozila su izuzeta od obaveze posedovanja auto-sedišta. Međutim, ovo ne znači da je dete bezbedno — roditelji bi trebalo da ponesu sopstveno sedište ili da koriste servis koji nudi auto-sedišta. U slučaju nezgode, odgovornost pada na roditelja koji je pristao na prevoz bez sedišta.
Povezane stranice
Za više informacija o kaznenim poenima i prekršajima vezanim za decu:
Važno
Iznosi kazni u ovom članku su prema važećim odredbama ZOBS-a. Uvek proverite aktuelne iznose na dan prekršaja jer se zakon može izmeniti.
